Büyük Ekonomik Yıkım Hiperenflasyon ve Etkileri

Hiperenflasyon genellikle olması gereken seviyenin çok üzerinde para basan ülkelerde meydana gelen bir durumdur. Bu makalemizde sizlere hiperenflasyon nedir, sonuçları nelerdir ve hiperenflasyon nedeniyle ekonomisi zarar gören ülkeleri anlatacağız işte detaylar…

Hiperenflasyon Nedir?

Ekonomide paranın değer kaybetmesine neden olan yüzlerce parametre vardır. Ancak para biriminin değer kaybına uğramasına neden olan en yaygın durum ürünlerdeki aşırı fiyat artışı nedeniyle paranın değer kaybetmesidir. Bu durum liberal ekonomilerde görülen özel bir ekonomik problemdir.

Ürünlerin değeri karşısında halkın alım gücünün zayıflaması bir çok tedbire rağmen düzelmiyor. Bu durum ilgili kurumun para basmasıyla kısa süreli kontrol altına alınmaya çalışılıyor. Ancak para basılması ürün karşısında paranın daha da değer kaybetmesine neden oluyor. Bazen bir kilo şeker alabilmek için maaşın yarısını vermek gerekiyor.

Örneğin günümüzde alım gücünün zayıf olduğu, temel gıda ürünlerinin bulunamadığı ve paranın neredeyse hiçbir kıymeti kalmadığı Venezuela, petrol zengini olmasına rağmen açlık ve sefalet içerisinde yaşıyor. Yaşadığı siyasi problemlerin de etkili olduğu bu durum, paranın dolar karşısında erimesine neden oldu.

Öyle ki asgari ücretin dörtte birine sadece bir kilo şeker alabiliyorsunuz. Bu nedenle halk yeni para kazanma yöntemleri geliştirmeye çalışıyor. Özellikle yurt dışına satış yapabilmek için dolar üzerinden satış yapabileceği el yapımı ürünler üretiyor. Ürün başına 1 dolar dahi kazansa onlar için oldukça büyük bir kazanç olarak görülüyor.

Yakın Tarihte Hiperenflasyon Ekonomik Problemi Yaşayan Ülkeler

Günümüzde ve yakın tarihimizde hiperenflasyona maruz kalan bir çok ülke bulunuyor. Bu ekonomik problem genellikle ülkelerin kendi ekonomik politika hataları sonucu meydana geliyor. Siyasi problemler ise bir diğer neden olarak karşımıza çıkıyor. Bu kapsamda yakın dönemde hiperenflasyon problemi yaşayan ülkeler aşağıda sıralanmıştır. Bunlar;

  • Yunanistan,
  • Zimbabve,
  • Yugoslavya,
  • Almanya,
  • Macaristan şeklindedir.

1. Yunanistan Hiperenflasyonu

Yunanistan yakın tarihte ekonomik problemlerle karşılaşmıştı. Bu durum karşısında halk neredeyse isyan edecektir. Ekonomik problemler nedeniyle mağazaları yağmalama girişimi dahi yaşanmıştı. Bu kötü durum karşısında Avrupa Birliği (AB) kayıtsız kalmayarak destekte bulundu. AB üyesi olan Yunanistan oldukça etkili bir politika izleyerek bu problemi aşmayı başardı. Bu durumun iyileşmesinde AB’nin lokomotif görevi üstlendiğiniz ifade edebiliriz.

Yunanistan için aslında bu kriz ilk defa yaşanmış bir durum değildir. 1944 yılında da çok büyük bir kriz yaşamıştır. Hiperenflasyon olarak ifade edebileceğimiz bu kriz büyük bir ekonomik yıkıma neden oldu. Öyle ki bir ayda 13.800 oranıyla enflasyon yaşandı. Gün geçmiyor ki o gün ürün fiyatları iki katına çıkmasın. Her gün ürünlere zam yapılıyordu. Bu durumun temel nedeni olarak ise o dönemde yaşanan büyük savaşları gösterebiliriz.

2. Zimbabve Hiperenflasyonu

Yakın tarihimizde ekonomik buhranlar yaşayan en bilinen ülkelerden biri de Zimbabve ülkesidir. Bu ülke sürekli olarak enflasyonla mücadele ediyordu. Ekonomik problemler 2008 yılında zirveye ulaşarak %79.600.000.000 enflasyonla tarihe geçti. Öyle ki bu ülkede her gün ürün fiyatlarına iki kat zam yapılıyordu.

3. Yugoslavya Hiperenflasyonu

1993 ve 1995 yılları arasında gerçekleşen hiperenflasyon sorununda %313.000.000/ay enflasyon yaşandı ve bu kapsamda en çok problem yaşayan ülkeler arasında yerini aldı. Bu ülkede ise ürünlerin fiyatları her 34 saatte iki katına çıkıyordu.

4. Almanya Hiperenflasyonu

Günümüzde en zengin ülkeler arasında yerini alan Almanya, ağır sanayisi ve teknoloji üretimi sayesinde bu konumunu korumaya devam edecek gibi duruyor. 2017 yılında bütçesi 300 Milyar Euro fazla veren bu ülke için geçmişte oldukça büyük ekonomik buhranlar yaşanmıştır. Bu durum 1923 yılında yaşanmıştır. Weimar Cumhuriyetinin son döneminde ekonomi çökmüş ve enflasyon %29.000.500′ ulaşmıştır. Bu ülkede ise ürün fiyatları yaklaşık 4 günde bir iki katına çıkıyordu. O dönemde 4, Trilyon Alman Markına sadece 1 dolar alabiliyordunuz.

5.Macaristan Hiperenflasyon

1946 yılında dünya tarihinin gördüğü en yüksek enflasyon oranına Macaristan sahiptir. Ekonomik problemin en temel nedeni isi 2. Dünya savaşının meydana gelmesidir. Savaşın hemen sonrasında Rusya’nın işgal girişimine maruz kalması nedeniyle ekonomiyi dengede tutabilmek için para basmaya karar vermiştir. Bu ülkede ise aylık enflasyon %13 Kentilyon değerine ulaştı. Günde %195 enflasyon yaşanıyordu.

Ülkelerin ekonomik problemlerinin temelinde savaş, siyasi hamleler ve yanlış ekonomik politikalar yatıyor.  Hiperenflasyon ekonomik sorununun en çok yaşandığı dönemlere baktığımızda bu durumu çok net olarak görebiliyoruz. Bu duruma maruz kalan ülkelerin sayısı ise hiç de az değil. Bu gün süper güç ve en güçlü ekonomi dediğimiz ülkeler dahi büyük ekonomik buhranlar yaşamıştır. Özellikle 1. Dünya savaşı sırasında ve hemen sonrasında Almanya’nın para biriminin büyük değer kaybetmesi bu duruma örnek olarak verilebilir.

Bu makalemizde sizlere hiperenflasyonu anlattık. Bu kapsamda bilmeniz gereken bilgileri sizler için derledik. Özellikle bu problemi yaşayan ülkeleri ve yaşadıkları ekonomik problemleri anlattık. Sizler de hiperenflasyon hakkındaki fikirlerinizi yorumlar kısmında ifade edebilirsiniz.

Cevap bırakın